Herziening wetgeving betreffende de noodplanning

Noodplanning
Noodplannen
Het Koninklijk Besluit betreffende de noodplanning vierde in 2016 haar tiende verjaardag. De Dienst Noodplanning greep deze verjaardag aan om te werken aan een herziening van het KB en de omzendbrieven samen met onze lokale en multidisciplinaire partners.

In 2016 werd aangekondigd dat het KB voor de noodplanning zou worden herzien. Er werden in dit kader een aantal studiedagen en workshops georganiseerd.

Van de input voor en tijdens de studiedagen van 16 en 17 februari 2016 en de workshops van 17 en 23 juni 2016 werden telkens uitgebreide verslagen opgemaakt. Deze verslagen werden tijdens de zomermaanden verder uitgeschreven, verzameld en geanalyseerd zodat een globaal overzicht gemaakt kon worden van wat er in het KB en de omzendbrieven al dan niet moet worden gewijzigd.

De eerste conclusies werden gepresenteerd op fora van derden, zowel aan Franstalige kant als aan Nederlandstalige kant, respectievelijk de studiedag van Planu.be op 25 oktober en de studiedag Alumni Vesta van 22 november 2016. Aangezien deze dagen slechts een beperkt publiek bereikten, vindt u hierna de belangrijkste conclusies van de workshops terug.

Aanbevelingen

De belangrijkste conclusie is dat de huidige structuren (niveaus van beheer, disciplines, multidisciplinair samenwerken,…) wel degelijk werken en geapprecieerd worden door het lokale niveau. De aanpassing van het KB zal de huidige werking ondersteunen door een geactualiseerde, correcte, juridische basis te vormen.

We houden in onze aanpak eveneens rekening met de conclusies van de parlementaire onderzoekscommissie 22/03.

De ideeën die zullen worden meegenomen bij het schrijven van een eerste ontwerp van het nieuwe KB kunnen ingedeeld worden in vier grote thema’s.

Hierna vindt u de belangrijkste conclusies:

1. Samenwerking

  • Elke gemeente dient een noodplanambtenaar(NPA) te hebben, maar die NPA kan gedeeld worden tussen verschillende gemeentes zodat hij voltijds met noodplanning bezig is. De taken van die NPU moeten uitgebreider omschreven worden en de NPA vraagt erkenning/herkenning.
  • Er moeten nog meer discipline-overschrijdende initiatieven genomen worden om de samenwerking op het terrein te verbeteren  zoals samen oefenen, opleiden en werken. Ook de taken van de CP-Ops dienen uitgebreider omschreven te worden.
  • Niveau-overschrijdend is er grote nood aan ondersteuning van de gemeentes bij een gemeentelijke fase door de diensten van de gouverneur en die steun moet ook beter worden uitgeschreven en georganiseerd. Maar ook gemeentes onder elkaar moeten op elkaar kunnen rekenen o.a. voor het gebruik van infrastructuur zoals een crisiszaal of een onthaalcentrum.

2. Poolvorming/expertise

  • NPA’s kunnen gedeeld worden op het vlak van noodplanning maar bij crisisbeheer moeten ze op elkaar kunnen rekenen in de vorm van een pool. De talrijke opdrachten van de NPU bij een noodsituatie moeten door meerdere NPA’s worden volbracht en bij een langdurige noodsituatie kan de NPA op een vervanger rekenen.
  • Het is belangrijk dat de functie van Dir-CP-Ops wordt uitgevoerd door experts in leidinggeven en in crisisbeheer. Om die reden is er een bekwaamheidsattest vereist dat wordt afgeleverd na het volgen van de net ontwikkelde multidisciplinaire opleiding Dir-CP-Ops. De aangekondigde multidisciplinaire pool komt er momenteel niet. Daarnaast moet er worden gewerkt aan de ontwikkeling van bestaande pools zoals het team D5 en de AGS.
  • De functie van Adviseur belast met het evalueren van de risico’s voor intervenanten wordt momenteel niet ingevuld. Deze taak kan aan de volledige CP-Ops, elk lid met zijn eigen kennis van de risico’s, worden toevertrouwd om de geschikte beschermingsmaatregelen voor de interventiediensten te bepalen. Eén van de conclusies bij zo’n overleg kan zijn dat er nood is aan een expert in een bepaalde materie die de CP-Ops kan vervoegen (vb. een AGSer bij een chemische of nucleaire noodsituatie).
  • Er is nood aan administratieve en technische ondersteuning in de CP-Ops, er zal onderzocht worden of er eventueel  gerekend kan worden op de nog verder te ontwikkelen TAST-teams van de Civiele Bescherming.
  • Op het gebied van expertise werd benadrukt dat de burgemeester/gouverneur zijn coördinatiecomité zelf moet voorzitten en dat dit niet kan worden ingevuld door een meer ‘ervaren’ crisismanager. Er zal ook duidelijker gecommuniceerd worden wanneer hij in staat is de beleidsbeslissingen, die bij aanvang van een noodsituatie door de Dir-CP-Ops worden genomen, over te nemen.

3. Uniformiteit en 4. beheer van informatie

  • Er is nood aan uniformiteit in aanpak, structuur en plannen : er zijn momenteel te veel plannen met te veel verschillende structuren waardoor het voor de betrokkenen moeilijk wordt om enerzijds te weten in welke structuur er gewerkt wordt en anderzijds welke plannen of welk deel van een plan van toepassing is. Er wordt daarom gestreefd naar eenvoudigere, praktische plannen die naast een kort beschrijvend deel, vooral praktische fiches en procedures bevatten. Verder wordt naar één uniforme structuur van een plan gevraagd, dat ook wordt opgenomen in ICMS zodat het als invulformulier kan worden ingevuld en daarenboven gemakkelijker en overal geconsulteerd kan worden. Ook de goedkeuring van (minder) plannen, wordt hierdoor eenvoudiger.
  • Tijdens een noodsituatie heerst aanvankelijk voornamelijk chaos onder andere door een te veel aan informatie en dat uit zich vaak ook in de organisatie van de crisisvergaderingen. Er wordt daarom zowel op het lokale niveau als op het federale niveau gewerkt met de methode IBOBBO[1]. Deze methode is een praktisch model voor een professioneel crisisbeheersingsproces en wordt momenteel veralgemeend aangeleerd in het hele land zodat vergaderingen meer uniform, beter gestructureerd en overzichtelijker kunnen georganiseerd worden.
 

Stand van zaken

Niet alles zal echter in detail in het KB geschreven worden. Het KB blijft een canvas, een kapstok. De verdere detaillering zal zich voornamelijk in de omzendbrief en in de hernieuwde gids lokale noodplanning bevinden.

Momenteel zijn we volop bezig met het schrijven van een eerste ontwerp van nieuw KB dat naast een aantal inhoudelijke wijzigingen ook een juridische update nodig heeft. Zodra dit eerste ontwerp af is zal het voor bemerkingen worden doorgestuurd naar onze directe partners.

Tegelijkertijd wordt er ook gewerkt aan een uniforme basisstructuur voor het BNIP, identiek voor elk risico, dat geïntegreerd zal worden in ICMS. Dit dient de uniformiteit en het gemeenschappelijk begrip in geval van noodsituaties ten goede te komen en de vereenvoudiging van de goedkeuringsprocedure in de hand te werken.